ΑΣ ΠΡΟΣΠΑΘΗΣΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ ΠΑΙΧΝΙΔΙ!

Ενότητα Α: Οι εξελίξεις στην Ευρώπη κατά τους Νεότερους Χρόνους (μέσα 15ου αι. – αρχές 19ου αι.).

Η αφετηρία των Νεότερων Χρόνων τοποθετείται στα μέσα του 15ου αι. Συμπίπτει με δύο σημαντικά ιστορικά γεγονότα που συμβαίνουν τα χρόνια αυτά στην Ευρώπη:  την Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς Τούρκους το 1453 και  το τέλος του Εκατονταετή Πολέμου -πόλεμος μεταξύ των βασιλιάδων της Γαλλίας και της Αγγλίας. Διήρκεσε από το 1337 έως το 1453 (116 έτη) με μια ανακωχή 35 ετών- που είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία δύο εθνικών κρατών της Αγγλίας και της Γαλλίας.
Τα χρόνια αυτά σημειώνεται η σταδιακή αλλαγή της κοινωνίας του Μεσαίωνα -η χρονική περίοδος από τη διάλυση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας έως την Αναγέννηση (5ος – μέσα 15ου αι.). Περίοδος που συμπίπτει σχεδόν με τα χρόνια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και διήρκεσε σχεδόν 1.000 χρόνια. Τα χρόνια αυτά η Εκκλησία ασκεί πολύ μεγάλη επιρροή και εξουσία στη ζωή των ανθρώπων παραμένοντας όμως υποτελείς στην κοσμική εξουσία. Ο Μεσαίωνας έμεινε γνωστός ως η περίοδος των Σκοτεινών Αιώνων. Στον καθημερινό λόγο η λέξη ¨Μεσαίωνας¨ είναι συνώνυμο του καθυστερημένου, σκοτεινού, βάρβαρου παρελθόντος (μεσαιωνικές αντιλήψεις, μεσαιωνικά βασανιστήρια).

Ιδεολογικές, πολιτικές, πνευματικές και καλλιτεχνικές αλλαγές (Αναγέννηση, Διαφωτισμός), μεγάλοι και σκληροί πόλεμοι (πόλεμοι του Ναπολέοντα), εξερευνήσεις μακριά από την Ευρώπη (ανακάλυψη της Αμερικής) και επαναστάσεις (Αμερικανική, Γαλλική) μεταβάλλουν ριζικά την υπάρχουσα κατάσταση.

1. Η Αναγέννηση και η Θρησκευτική Μεταρρύθμιση

Η Αναγέννηση και η Θρησκευτική μεταρρύθμιση


Εικονική ξενάγηση στην Αναγεννησιακή Φλωρεντία

Το μάθημα με ερωτήσεις

α. Τι ονομάζουμε Αναγέννηση;

Η πνευματική και καλλιτεχνική κίνηση που εμφανίστηκες στην Ευρώπη στα μέσα του 14ου αιώνα ονομάζεται Αναγέννηση. Στη διάρκεια της εκφράστηκαν νέες ιδέες, οι οποίες επηρέασαν πολλούς τομείς της ζωής των ανθρώπων.  Η Αναγέννηση εμφανίστηκε πρώτα στην περιοχή της Βόρειας Ιταλίας και μέσα σε δυο αιώνες διαδόθηκε σε ολόκληρη την Ευρώπη.

β. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της;

Κατά την Αναγέννηση οι άνθρωποι του πνεύματος στράφηκαν στη μελέτη του αρχαίου ελληνικού και του ρωμαϊκού πολιτισμού. Σ’ αυτό βοήθησαν σημαντικά και Έλληνες λόγιοι, που κατέφυγαν στη Δυτική Ευρώπη αμέσως μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης (1453). Αυτή την περίοδο εκφράστηκαν νέες ιδέες που επηρέασαν πολλούς τομείς της ανθρώπινης ζωής.

γ. Τι είναι ο Ουμανισμός;

Ένα κίνημα της Αναγέννησης, που εμπνεύσθηκε από την ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα, ήταν ο Ουμανισμός (Ανθρωπισμός). Οι Ουμανιστές, πιστεύοντας στην αξία της γνώσης, έδωσαν έμφαση στον άνθρωπο και στις δυνατότητές του. Η διάδοση των ιδεών του Ουμανισμού διευκολύνθηκε πολύ από την εφεύρεση της τυπογραφίας.

δ.Ποιες μεγάλες μορφές της Αναγέννησης γνωρίζεις;

Την εποχή αυτή τέχνες, όπως η ζωγραφική, η γλυπτική και η αρχιτεκτονική, γνωρίζουν μεγάλη άνθιση. Μεγάλες μορφές της Αναγέννησης ήταν οι ζωγράφοι Σάντρο ΜποτιτσέλιΛεονάρντο Ντα ΒίντσιΜιχαήλ Άγγελος και Ραφαήλ καθώς και ο αρχιτέκτονας Φίλιππος Μπρουνελέσκι. Σπουδαία προσωπικότητα ήταν και ο Ολλανδός θεολόγος και φιλόλογος Έρασμος, που θεωρούσε ως αρετές την καλοσύνη και την ανοχή. Την αγάπη για τα ανθρώπινα δημιουργήματα διέδωσε με τα έργα του ο Άγγλος θεατρικός συγγραφέας Ουίλιαμ Σαίξπηρ. Στην Ισπανία διακρίθηκαν ο Μιχαήλ Θερβάντες με το μυθιστόρημα «Δον Κιχώτης» κι ο ζωγράφος Δομήνικος Θεοτοκόπουλος ή Ελ Γκρέκο (Ο Έλληνας).

ε. Ποιοι επιστημονικοί τομείς αναπτύχθηκαν κυρίως κατά την Αναγέννηση;

Την περίοδο της Αναγέννησης διατυπώθηκαν οι αστρονομικές θεωρίες του Κοπέρνικου και του Γαλιλαίου, ενώ βελτιώθηκε πολύ η ανατομία και η ιατρική.

στ. Πώς ονομάστηκε η α΄φάση της Θρησκευτικής Μεταρρύθμισης;

Η πρώτη φάση της ονομάζεται Προτεσταντική Μεταρρύθμιση.

ζ. Πώς ενήργησαν οι Προτεστάντες;

Οι Προτεστάντες, με επικεφαλής τον Γερμανό μοναχό Μαρτίνο Λούθηρο, εναντιώθηκαν στην εξουσία του Πάπα και στις καταχρήσεις της και δημιούργησαν ξεχωριστή γερμανική εκκλησία. Παρόμοιες ήταν οι εξελίξεις στην Αγγλία αλλά και στην Ελβετία, με πρωτεργάτη τον Ιωάννη Καλβίνο.

η. Πού υπήρξαν παρόμοιες εξελίξεις;

Παρόμοιες ήταν οι εξελίξεις στην Αγγλία αλλά και στην Ελβετία, με πρωτεργάτη τον Ιωάννη Καλβίνο.

θ. Πώς αντέδρασε η Ρωμαιοκαθολική εκκλησία;

Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία αντέδρασε στην Προτεσταντική Μεταρρύθμιση με την Καθολική Μεταρρύθμιση, προσπαθώντας με μια σειρά από μέτρα, όπως για παράδειγμα την ίδρυση θρησκευτικών ταγμάτων, να φέρει και πάλι τους Προτεστάντες με το μέρος της.Οι πόλεμοι μεταξύ Προτεσταντών και Καθολικών ήταν συχνοί Από την άλλη πλευρά όμως, ενισχύθηκε η πίστη στη λογική και στην αυτονομία του ανθρώπου ενώ αναπτύχθηκε,  η αρχή της αντιπροσωπευτικής εξουσίας.

2. Από τις Γεωγραφικές Ανακαλύψεις στο Διαφωτισμό

Από τις Γεωγραφικές Ανακαλύψεις στο Διαφωτισμό

Χωρίς τίτλο

Το μάθημα με ερωτήσεις

1. Ποιες είναι οι σπουδαιότερες γεωγραφικές ανακαλύψεις;

Ο Βαρθολομαίος Ντιάζ ανακάλυψε το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, ο Βάσκο Ντα Γκάμα διέπλευσε τον Ινδικό Ωκεανό ενώ ο Μαγγελάνος πραγματοποίησε τον πρώτο περίπλου της γης, αποδεικνύοντας τη σφαιρικότητά της. Το 1492 ο Χριστόφορος Κολόμβος ανακάλυψε την Αμερική.

2.Ποιες ήταν οι θετικές συνέπειες των γεωγραφικών ανακαλύψεων;

Οι Γεωγραφικές ανακαλύψεις του 14ου και 15ου αι. οδήγησαν  στην ανακάλυψη άγνωστων περιοχών σε άλλες ηπείρους. ταξίδεψαν ως τα πέρατα του κόσμου για να χαράξουν νέους εμπορικούς δρόμους. Στην Ευρώπη έφτασαν νέα είδη διατροφής αλλά και πολύτιμα μέταλλα. Το εμπόριο επίσης αναπτύχθηκε σε παγκόσμια κλίμακα.Στη γεωργία χρησιμοποιήθηκαν νέες τεχνικές, όπως το άνοιγμα αυλακιών για τη σπορά και το λίπασμα. Εισήχθη επίσης από το Νέο Κόσμο η καλλιέργεια του καλαμποκιού και της πατάτας. Οι Ευρωπαίοι αποκτούν νέες συνήθειες, όπως η χρήση του καπνού και του καφέ. Την ίδια εποχή στο εσωτερικό της Ευρώπης η ραγδαία ανάπτυξη του εμπορίου οδήγησε στη γέννηση του Καπιταλισμού. Ιδρύθηκαν νέες τράπεζες καθώς και βιοτεχνικές επιχειρήσεις που ανταγωνίζονταν μεταξύ τους.

3.Ποιες ήταν οι αρνητικές συνέπειες των γεωγραφικών ανακαλύψεων;

Η καταστροφή αρχαίων πολιτισμών, όπως των Ίνκας, των Μάγια και των Αζτέκων, από τους ευρωπαίους αποίκους που έφτασαν στην αμερικανική ήπειρο, η απάνθρωπη εκμετάλλευση των ιθαγενών που θεωρήθηκαν από τους ευρωπαίους «βάρβαροι» και «απολίτιστοι και εξοντώθηκαν σταδιακά και κυρίως η δουλεία, ιδιαίτερα στις αποικίες.

4.Τι είναι ο χάρτης των Δικαιωμάτων;

Στην Αγγλία,  με το «Χάρτη των Δικαιωμάτων» του 1689 ενισχύθηκε η εξουσία του Κοινοβουλίου σε βάρος της απόλυτης μοναρχίας. Με τον όρο «Κοινοβούλιο», εννοούμε τη συνέλευση των εκλεγμένων αντιπροσώπων του λαού, η οποία ασκεί την εξουσία στο όνομά του.

5. Γιατί χαρακτηρίζεται ως περίοδος του Απολυταρχισμού;

Επειδή ο θεσμός της απόλυτης εξουσίας των ηγεμόνων της Ευρώπης, είναι κατά το 17ο και 18ο αι. πολύ ισχυρός.  Παρόλο που η εποχή αυτή χαρακτηρίζεται ως η περίοδος του Απολυταρχισμού, στη Γαλλία, τη Ρωσία και σε άλλες χώρες προωθήθηκαν αλλαγές με σκοπό το σεβασμό στους νόμους και τον περιορισμό της βασιλικής εξουσίας.

6. Τι έγινε κατά τον 30ετή πόλεμο;

Ο πόλεμος αυτός έγινε στα εδάφη της σημερινής Γερμανίας . Έγιναν σκληρές πολεμικές αναμετρήσεις. Στον Τριακονταετή Πόλεμο (1618-1648) έχασε τη ζωή του το 1/3 περίπου των κατοίκων της Γερμανίας.

7. Τι είναι ο Διαφωτισμός;

Το πνευματικό κίνημα που εκφράζει τις αλλαγές που συντελέστηκαν στην Ευρώπη κατά τον 18ο αιώνα ονομάζεται Διαφωτισμός. Ο Διαφωτισμός ξεκίνησε από την Αγγλία, καλλιεργήθηκε όμως κυρίως στη Γαλλία. Οι εκφραστές του, αμφισβήτησαν τις προλήψεις και τις δεισιδαιμονίες και έδωσαν έμφαση στο φωτισμό του ανθρώπου μέσω της παιδείας (μόρφωση), ώστε να κατανοήσει τα δικαιώματά του. Οι Διαφωτιστές υπερασπίστηκαν τα ανθρώπινα δικαιώματα, εναντιώθηκαν στη θανατική ποινή και τα βασανιστήρια,στη δουλεία και τον πόλεμο.

8. Ποιοι είναι οι κυριότεροι εκπρόσωποι του διαφωτισμού;

Ο Βολταίρος, που μίλησε για ανεξιθρησκεία, ο Ρουσσώ, που μίλησε για ελευθερία και ισότητα, ο Λοκ και ο Μοντεσκιέ, που μίλησαν για την αξία των νόμων.
9. Ποιες επιστήμες αναπτύχθηκαν κατά την περίοδο του διαφωτισμού;
Την εποχή του Διαφωτισμού αναπτύχθηκαν οι φυσικές επιστήμες. Μελετήθηκε το φαινόμενο του ηλεκτρισμού, ενώ ο Βόλτα κατασκεύασε την πρώτη μπαταρία. Ο Νεύτων ανακάλυψε το νόμο της βαρύτητας. Η Χημεία προόδευσε εντυπωσιακά. Επιπλέον, στην Ιατρική χρησιμοποιήθηκε ο εμβολιασμός, για να αντιμετωπιστούν διάφορες μεταδοτικές ασθένειες και κυρίως η ευλογιά.
10. Ποιες μορφές τέχνης αναπτύχθηκαν κατά την περίοδο του διαφωτισμού;
 Ανανεώθηκαν και μορφές της τέχνης, όπως η λογοτεχνία και η μουσική, καθώς γράφηκαν κλασικά μυθιστορήματα σαν τον «Ροβινσώνα Κρούσο» και τα «Ταξίδια του Γκιούλιβερ» αλλά και τα φημισμένα μουσικά έργα του Μπαχ και του Μότσαρτ.


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: